مفاهیم کلیدی متریکس

درک مفاهیم بنیادی متریکس، پایه و اساس پیاده‌سازی موفق و بهره‌برداری کامل از پلتفرم ماست. این بخش به شما کمک می‌کند تا با مهم‌ترین اصطلاحات و ایده‌هایی که در متریکس استفاده می‌کنیم، آشنا شوید.

1. رویداد (Event)

رویداد نشان‌دهنده هر اقدامی است که یک کاربر در اپلیکیشن یا وب‌سایت شما انجام می‌دهد، یا هر اتفاقی که در سیستم کسب‌وکار شما رخ می‌دهد. رویدادها داده‌های خام و حیاتی را برای تحلیل رفتار کاربر و ارزیابی اثربخشی کمپین‌ها فراهم می‌کنند.

• رویدادهای سفارشی (Custom Events): اقدامات خاصی که به تعامل کاربر با محصول شما مربوط می‌شوند، مانند “افزودن به سبد خرید” یا “مشاهده محصول”. این رویدادها معمولاً توسط کاربر فعال (Triggered) می‌شوند و توسط شما تعریف و ثبت می‌گردند.

• رویدادهای درآمد (Revenue Events): نوع خاصی از رویداد سفارشی که شامل اطلاعات مالی است، مانند “خرید موفق” با مبلغ و ارز مشخص.

• رویدادهای کسب‌وکار (Business Events): اتفاقاتی که به منطق کسب‌وکار شما مربوط می‌شوند و اغلب از طریق API (Server-to-Server) فراخوانی می‌شوند، نه توسط کاربر. مثال: “محصول تخفیف خورد” یا “موجودی به‌روز شد”.

• ویژگی‌های رویداد (Event Attributes): جزئیات اضافی درباره یک رویداد. به عنوان مثال، برای رویداد “افزودن به سبد خرید”، می‌توانید ویژگی‌هایی مانند “نام محصول”، “قیمت” و “تعداد” را ثبت کنید.

• آشنایی با مدیریت و ردیابی رویداد

• نحوه ایجاد رویداد در Attribution

• نحوه ایجاد رویداد در Automation

2. کاربر (User) و پروفایل کاربر (User Profile)

کاربر هر فردی است که با اپلیکیشن یا وب‌سایت شما تعامل دارد. متریکس برای هر کاربر یک پروفایل کاربری ایجاد می‌کند که شامل تمام اطلاعات مرتبط، رفتارها و ویژگی‌های مرتبط با آن کاربر است.

• شناسه کاربری سفارشی (Custom User ID): یک شناسه منحصر به فرد که شما برای هر کاربر در سیستم خود تعریف می‌کنید (مثلاً User ID در پایگاه داده شما). این شناسه به متریکس کمک می‌کند تا رفتار یک کاربر را در طول زمان و در دستگاه‌های مختلف ردیابی کند. این مهمترین شناسه برای کاربران شناسایی شده است.
• ویژگی‌های کاربر (User Attributes): اطلاعاتی درباره کاربر که ثابت می‌مانند یا در طول زمان تغییر می‌کنند، مانند “نام”، “ایمیل”، “تاریخ ثبت‌نام”، “شهر” یا “سطح اشتراک”. این ویژگی‌ها برای تقسیم‌بندی کاربران و شخصی‌سازی پیام‌ها حیاتی هستند.
• ویژگی‌های زنده کاربر (User Live Attributes): ویژگی‌هایی که به طور خودکار توسط سیستم متریکس بر اساس رویدادهای کاربر محاسبه می‌شوند. به عنوان مثال، می‌توانید تعداد دفعات وقوع یک رویداد خاص (مانند “تعداد خریدها”) را به عنوان یک ویژگی زنده برای کاربر ردیابی کنید. علاوه بر این، می‌توانید عملیات تجمیعی را بر روی فیلدهای عددی یک رویداد انجام دهید، مانند حداکثر (Maximum)، حداقل (Minimum)، میانگین (Average) و مجموع (Sum) (مثلاً “میانگین ارزش سبد خرید”). این ویژگی‌ها برای تقسیم‌بندی پویا کاربران بسیار مؤثر هستند.
• کاربر ناشناس در مقابل کاربر شناسایی شده (Anonymous User vs. Identified User): متریکس ابتدا کاربران را به عنوان ناشناس (با استفاده از شناسه‌های دستگاه) ردیابی می‌کند. هنگامی که شما یک شناسه کاربری سفارشی برای یک کاربر ثبت می‌کنید، او به عنوان یک کاربر “شناسایی شده” شناخته می‌شود و داده‌های او از آن نقطه به بعد به آن شناسه مرتبط می‌شود.

بیشتر درباره مدیریت کاربران و پروفایل‌ها بیاموزید

3. اتریبیوشن (Attribution)

اتریبیوشن فرآیند اعطای اعتبار یک تبدیل (conversion) (معمولاً نصب اپلیکیشن) به منبع خاصی است که باعث آن شده است. این به شما کمک می‌کند تا اثربخشی کمپین‌های بازاریابی خود را اندازه‌گیری کنید.

• نصب (Install): به اولین باری اشاره دارد که کاربر اپلیکیشن شما را باز می‌کند و نشان‌دهنده یک تبدیل موفق است.

• مدل اتریبیوشن (Attribution Model): متریکس از مدل اتریبیوشن آخرین کلیک (Last Click Attribution) استفاده می‌کند، به این معنی که تمام اعتبار برای تبدیل به آخرین نقطه تماس تبلیغاتی (کلیک یا مشاهده) که کاربر قبل از تبدیل داشته است، اختصاص می‌یابد.

• ترکر (Tracker): یک لینک یا کد منحصر به فرد است که برای ردیابی نصب‌های غیرارگانیک (تبلیغاتی) و شناسایی منبع آن‌ها استفاده می‌شود. هنگامی که یک کمپین تبلیغاتی اجرا می‌شود، لینک ترکر به شبکه تبلیغاتی داده می‌شود یا پشت بنرها قرار می‌گیرد، و نصب‌های مرتبط با آن کمپین تحت منبع آن ترکر ثبت می‌شوند.

• راهنمای ایجاد ترکر در پنل متریکس

• اتریبیوشن مجدد - نصب مجدد (Reattribution - Reinstall):

  • به طور پیش‌فرض، هر نصب روی یک دستگاه تنها یک بار به یک منبع خاص اتریبیوشن داده می‌شود. حتی اگر کاربر اپلیکیشن را حذف و سپس آن را از طریق یک ترکر تبلیغاتی دیگر دوباره نصب کند، این نصب یک “نصب مجدد” در نظر گرفته می‌شود و به منبع جدید اتریبیوشن داده نمی‌شود؛ بلکه به منبع اصلی مرتبط باقی می‌ماند.
  • برای کسب‌وکارهایی که نیاز دارند این نصب‌های مجدد به یک منبع جدید اتریبیوشن داده شوند (مثلاً برای ارزیابی کمپین‌های بازاریابی مجدد)، متریکس قابلیتی به نام اتریبیوشن مجدد (Reattribution) را ارائه می‌دهد. با فعال کردن این ویژگی، نصب‌های مجدد می‌توانند به ترکرهای جدید و منابع جدید اتریبیوشن داده شوند و در گزارش‌ها به عنوان یک “نصب جدید” از منبع مربوطه شمارش خواهند شد.

• منابع (Sources): کانال‌ها یا پلتفرم‌هایی که کاربران از طریق آن‌ها به اپلیکیشن شما می‌رسند، مانند گوگل، شبکه‌های اجتماعی یا کمپین‌های تبلیغاتی (شناسایی شده از طریق ترکرها).

• دیپ لینک (Deep Linking): روشی که به شما امکان می‌دهد کاربران را مستقیماً به محتوای خاصی در اپلیکیشن خود هدایت کنید، چه اپلیکیشن از قبل نصب شده باشد یا نیاز به نصب داشته باشد (دیپ لینک تاخیری یا Deferred Deep Link). متریکس نقش کلیدی در شناسایی منبع این لینک‌ها ایفا می‌کند.

بیشتر درباره اتریبیوشن بیاموزید

4. اتوماسیون (Automation) و سفر کاربر (User Journey)

اتوماسیون در متریکس به ایجاد و مدیریت جریان‌های تعامل خودکار با کاربران اشاره دارد که بر اساس رفتارها، ویژگی‌ها یا زمان خاصی فعال می‌شوند. هدف آن، ارائه پیام صحیح به افراد صحیح در زمان صحیح است.

• کمپین‌ها (Campaigns): پیام‌ها یا مجموعه‌ای از پیام‌ها که به طور خودکار به گروهی از کاربران ارسال می‌شوند (مثلاً یک اعلان پوش خوش‌آمدگویی).
• سفر کاربر (User Journey): توالی‌ای از اقدامات و تعاملات خودکار و شخصی‌سازی شده که کاربر را در طول چرخه حیات خود در اپلیکیشن راهنمایی می‌کند. این سفرها شامل نقاط ورودی مختلف (Trigger)، شرایط (Condition)، کنترل‌های جریان (Flow Control) و اقدامات (Action) هستند.
• بخش‌بندی (Segmentation): فرآیند تقسیم کاربران به گروه‌های کوچکتر بر اساس ویژگی‌های مشترک (User Attributes) یا رفتارهای مشابه (Events). این گروه‌ها به اهداف کمپین‌ها و سفرها تبدیل می‌شوند.

بیشتر درباره اتوماسیون بازاریابی بیاموزید

5. کانال (Channel)

کانال‌ها مسیرهایی هستند که متریکس از طریق آن‌ها با کاربران شما ارتباط برقرار می‌کند و همچنین سیستم شما را قادر می‌سازد تا با سایر سرویس‌ها متصل شود.

• نوتیفیکیشن پوش (Push Notifications): پیام‌های کوتاهی که مستقیماً به دستگاه کاربر ارسال می‌شوند.
  • پوش اپلیکیشن (App Push): برای اپلیکیشن‌های موبایل.
  • پوش وب (Web Push): برای مرورگرهای وب.
• پیام‌های درون برنامه‌ای (In-App Messages): پیام‌هایی که به کاربران در حین استفاده از اپلیکیشن نمایش داده می‌شوند.
• پیام‌های On-Site (On-Site Messages): پیام‌هایی که مستقیماً در وب‌سایت شما به کاربران نمایش داده می‌شوند (مشابه پیام‌های درون برنامه‌ای، اما برای وب).
• SMS: ارسال پیام‌های متنی به شماره موبایل کاربران.
• ایمیل (Email): ارسال پیام‌های ایمیل به کاربران (اگر این سرویس توسط متریکس ارائه شود).

6. کال‌بک (Callback) و وب‌هوک (Webhook)

این دو مفهوم، مکانیزم‌های کلیدی برای ارتباط دوطرفه بین متریکس و سیستم‌های خارجی (شما یا سایر سرویس‌ها) هستند.

• کال‌بک (Callback): مکانیزمی برای اطلاع‌رسانی به سرور شما درباره رویدادهای مهم در متریکس.

  • در درجه اول در زمینه اتریبیوشن (Attribution) برای ارسال داده‌های مربوط به رویدادهایی مانند نصب (Installs) یا رویدادهای سفارشی (Custom Events) استفاده می‌شود.
  • متریکس این داده‌ها را از طریق درخواست‌های HTTP GET و از طریق پارامترهای کوئری (Query Parameters) به URL مشخص شده شما ارسال می‌کند.
  • این ویژگی به شما امکان می‌دهد تا داده‌های مربوط به این رویدادها را به صورت فوری در سیستم‌های داخلی خود (مانند ابزارهای BI یا پلتفرم‌های تحلیل کسب‌وکار) دریافت و پردازش کنید.
  • راهنمای فعال‌سازی کال‌بک در پنل متریکس
  • جدول پارامترهای کال‌بک

• وب‌هوک (Webhook): روشی عمومی‌تر برای ارسال داده از متریکس به URL مورد نظر شما یا یک سرویس خارجی.

  • عمدتاً در بخش اتوماسیون (Automation) به عنوان یک “اقدام (Action)” در کمپین‌ها و سفرهای کاربر (User Journeys) استفاده می‌شود.
  • به شما امکان می‌دهد تا متریکس را فعال کنید تا در نقطه خاصی از سفر مشتری، درخواستی را به سرور شما (یا هر سرویس خارجی دیگر) ارسال کند.
  • کاربردهای آن شامل همگام‌سازی داده‌ها، فعال کردن فرآیندهای خارجی یا ادغام با سرویس‌های شخص ثالث است.

7. گزارش (Report) و تحلیل (Analytics)

گزارش‌ها و تحلیل‌ها ابزارهای ضروری برای درک رفتار کاربر، عملکرد کمپین و سلامت کلی معیارهای کسب‌وکار شما هستند.

• گزارش‌های بی‌درنگ (Real-Time Reports): داشبوردهایی که داده‌های زنده درباره رویدادها، کاربران و عملکرد کمپین را به صورت لحظه‌ای نمایش می‌دهند.
• گزارش‌های تاریخی (Historical Reports): تحلیل دقیق داده‌ها در دوره‌های زمانی مشخص، که امکان شناسایی روندها و مقایسه عملکرد را فراهم می‌کند.
• تحلیل قیف (Funnel Analysis): ردیابی پیشرفت کاربر در یک سری مراحل تعریف شده (مانلاً نصب اپلیکیشن ← مشاهده محصول ← افزودن به سبد خرید ← خرید) برای شناسایی نقاط ریزش.
• تحلیل کوهورت (Cohort Analysis): گروه‌بندی کاربران بر اساس ویژگی‌های مشترک یا رویدادها و ردیابی رفتار آن‌ها در طول زمان برای درک الگوهای حفظ و تعامل.
• گزارش‌های درآمد (Revenue Reports): تحلیل عملکرد مالی، شامل درآمد بر اساس منبع، بر اساس بخش کاربری یا بر اساس کمپین.

بیشتر درباره گزارش‌ها و تحلیل‌ها بیاموزید

8. ترافیک ارگانیک (Organic) و غیرارگانیک (Non-Organic)

طبقه‌بندی ترافیک ارگانیک و غیرارگانیک به شما کمک می‌کند تا بین کاربرانی که اپلیکیشن شما را به طور طبیعی کشف می‌کنند و کاربرانی که از طریق کمپین‌های پولی جذب می‌شوند، تمایز قائل شوید.

• ترافیک ارگانیک (Organic Traffic): کاربرانی که اپلیکیشن شما را بدون اینکه توسط هیچ کمپین تبلیغاتی هدایت شوند، نصب می‌کنند. اینها معمولاً نصب‌های مستقیم از فروشگاه‌های اپلیکیشن یا ارجاعات هستند.
• ترافیک غیرارگانیک (Non-Organic (Paid) Traffic): کاربرانی که از طریق کمپین‌های تبلیغاتی ردیابی شده توسط ترکرهای متریکس جذب می‌شوند. این نصب‌ها به کانال‌ها و کمپین‌های بازاریابی خاص اتریبیوشن داده می‌شوند.
• اتریبیوشن ارگانیک (Organic Attribution): به طور پیش‌فرض، کاربرانی که نقطه تماس تبلیغاتی واضحی ندارند، به منبع ارگانیک اتریبیوشن داده می‌شوند و اطمینان حاصل می‌شود که همه نصب‌ها به درستی دسته‌بندی شده‌اند.

9. حفظ کاربر (Retention) و تعامل (Engagement)

درک حفظ کاربر و تعامل برای موفقیت بلندمدت کسب‌وکار بسیار حیاتی است.

• حفظ کاربر (Retention): درصد کاربرانی که پس از یک دوره اولیه (مثلاً حفظ روز 1، حفظ روز 7، حفظ روز 30) به استفاده از اپلیکیشن شما ادامه می‌دهند.
• تعامل (Engagement): میزان فعال بودن کاربران در تعامل با اپلیکیشن شما، که از طریق فرکانس رویداد، طول جلسه و استفاده از ویژگی‌ها اندازه‌گیری می‌شود.
• ریزش (Churn): کاربرانی که پس از یک دوره تعریف شده، استفاده از اپلیکیشن شما را متوقف می‌کنند. درک ریزش به شما کمک می‌کند تا کمپین‌های حفظ کاربر را پیاده‌سازی کنید.
• ارزش طول عمر (Lifetime Value - LTV): کل درآمد یا ارزشی که یک کاربر در طول کل رابطه خود با کسب‌وکار شما ایجاد می‌کند.

10. داشبورد (Dashboard) و بصری‌سازی (Visualization)

داشبوردها نمای متمرکزی از معیارهای کلیدی و شاخص‌های عملکرد شما را ارائه می‌دهند.

• داشبورد سفارشی (Custom Dashboard): نمای شخصی‌سازی شده‌ای که در آن می‌توانید معیارهای خاص و گزارش‌های مرتبط با اهداف کسب‌وکار خود را انتخاب و مرتب کنید.
• KPI (شاخص کلیدی عملکرد): معیارهای مهمی که موفقیت کمپین‌ها و عملکرد اپلیکیشن شما را منعکس می‌کنند (مثلاً تعداد نصب، درآمد به ازای هر کاربر، نرخ حفظ).
• ویجت‌ها (Widgets): عناصر بصری مجزا (نمودارها، جداول، گیج‌ها) که معیارهای داده‌ای خاص را در یک داشبورد نمایش می‌دهند.

جمع‌بندی

اکنون که این مفاهیم کلیدی را درک کرده‌اید، در اینجا نحوه همکاری آن‌ها در اکوسیستم متریکس آورده شده است:

1. جذب کاربر: کاربران اپلیکیشن شما را کشف و نصب می‌کنند (ردیابی از طریق ترکرها و اتریبیوشن).
2. تعامل: کاربران با اپلیکیشن شما تعامل می‌کنند و رویدادهایی را تولید می‌کنند که پروفایل کاربری آن‌ها را می‌سازند.
3. تحلیل: شما گزارش‌ها و تحلیل‌ها را برای درک رفتار کاربر و عملکرد کمپین بررسی می‌کنید.
4. شخصی‌سازی: شما از بخش‌بندی برای تقسیم کاربران و ایجاد کمپین‌ها و سفرهای کاربر هدفمند استفاده می‌کنید.
5. ارتباطات: شما از طریق کانال‌های مختلف (پوش، ایمیل، SMS و غیره) پیام ارسال می‌کنید.
6. ادغام: شما از کال‌بک‌ها و وب‌هوک‌ها برای همگام‌سازی داده‌ها با سیستم‌های داخلی خود استفاده می‌کنید.
7. بهینه‌سازی: شما نتایج را تحلیل کرده و استراتژی‌های خود را تکرار می‌کنید.

گام‌های بعدی

• راهنمای شروع سریع - در عرض چند دقیقه با متریکس شروع به کار کنید.
• مستندات فنی - راهنماهای ادغام SDK و API را کاوش کنید.
• ویژگی‌ها و قابلیت‌ها - به عمق ابزارها و ویژگی‌های متریکس بپردازید.
• مرکز راهنمایی  - مستندات جامع پشتیبانی متریکس را مرور کنید.

برای سوالات درباره مفاهیم خاص، به راهنماهای لینک شده در هر بخش مراجعه کنید یا از مرکز پشتیبانی  ما بازدید کنید.